12 mei 2021

Klimaatsubsidies voor energie-intensieve industrie: straf voorbeeld oversubsidiëring

Groen heeft samen met de milieubeweging altijd aangeklaagd dat Vlaanderen teveel middelen uit het Klimaatfonds uitgeeft om energie-intensieve bedrijven te compenseren voor de kosten die ze hebben door de hogere energiefactuur die ze krijgen door ETS, het Europees emissiehandelssysteem (waarbij elektriciteitsproducenten moeten betalen voor de uitstoot van CO2). In de commissie Energie van 12 mei ondervroeg ik ministe Zuhal Demir hierover. 

In 2020 ging 48% van de inkomsten die Vlaanderen krijgt uit de veiling van emissierechten naar de grote energie-intensieve bedrijven gaan, in 2021 zou dit zelfs oplopen tot 65%. Van 2014 tot 2021 zullen we maar liefst 464 miljoen € hebben uitgegeven voor het compenseren van de grote energie-intensieve bedrijven voor de zogenaamde carbon leakage. Deze manier van werken is overigens verankerd in het regeerakkoord, waarin opgenomen is dat gekozen wordt voor een maximale compensatie van de kosten voor de energie-Intensieve bedrijven. En dat doen we dan inderdaad, zelfs in die mate dat Vlaanderen nu koploper is in het compenseren van die bedrijven. Dat blijkt uit de cijfers die verschenen in het rapport van de European Roundtable on Climate Change and Sustainable Transition. We doen dus aan overcompensatie : één van de strafste voorbeelden van oversubsidiëring binnen het Vlaamse beleid.

Als Groen geloven we niet in een systeem waarbij enkel kosten worden gecompenseerd, maar de transitie naar een klimaatneutrale industrie in feite niet wordt beloond. Ook in academische kringen en bij de bedrijven zelf, groeit het besef dat dit systeem niet langer houdbaar is.

Vooral omdat de resultaten op het terrein uitblijven. Sinds 2013 maken onze bedrijven geen noemenswaardige vooruitgang op vlak van energie-efficiëntie. Wat betekent dat de ‘groene competitiviteit’, onze concurrentiekracht binnen een Europees en wereldwijd vergroenende economie, ernstig gevaar loopt. Onlangs publiceerde de Commissie Energiebeleidsovereenkomst (EBO) het langverwachte jaarverslag over de energieconvenanten. Die convenanten zijn het voornaamste instrument van de Vlaamse overheid om de energie-efficiëntie van de grootindustrie te verbeteren. Het rapport geeft aan dat de onderzochte bedrijven steeds minder energie besparen en dat is zorgwekkend. De stijging van het reële primair energieverbruik tussen 2014 en 2019 bedraagt bij de VER bedrijven (bedrijven die vallen onder het Europees Verhandelbare Emissie Rechten systeem) ongeveer 6,6%%.

De compensatie van de carbon leakage die nu gebeurt, is dus steeds meer gratuit – de inspanningen die er tegenover zouden moeten staan, gebeuren niet of veel te weinig. Het principe voor wat, hoort wat, geldt hier duidelijk niet.

Bovendien weten we dat het compensatiemechanisme naar de toekomst toe alleen maar zal aanzwellen.

Recent is de prijs voor een ton CO2 in het Europese emissiehandelssysteem tot boven 50 euro gestegen Door het Vlaamse carbon leakage-mechanisme zullen de bedragen voor de compensatie van de carbon leakage dus verder oplopen of ontsporen,  met dien verstande

  • Dat als de CO2-kost stijgt, bedrijven volgens het huidig mechanisme ook recht hebben op meer compensatie
  • Dat daardoor de miljoenen die naar de energie-intensieve bedrijven alleen maar oplopen
  • En dat de vraag steeds prangender wordt welke meerwaarde daar tegen over staat voor de samenleving, m.n. in welke mate hierdoor een effectieve groene transitie van onze industrie bewerkstelligd wordt.

Concrete antwoorden kwamen er eigenlijk nauwelijks van de minister: ja, de lat moest hoger, maar zoals collega D'Haese al opmerkte: die lat steekt momenteel ver onder de grond. 

Wordt vervolgd.

Reacties

Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren